ကျောက်မျက်ရတနာဆိုသည်မှာ သဘာဝအလျောက် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် တွင်းထွက်ပစ္စည်းများဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ လှပမှု (Beauty)၊ ခိုင်ခန့်မှု (Durability) နှင့် ရှားပါးမှု (Rarity) ဟူသည့် ဂုဏ်အင်သုံးရပ်နှင့် ပြည့်စုံသော အရာများ ဖြစ်ကြသည်။ အဓိကအားဖြင့် တွင်းထွက်ကျောက်များ (ဥပမာ- စိန်၊ ပတ္တမြား) ကို ဆိုလိုသော်လည်း ပုလဲနှင့် သန္တာကဲ့သို့သော သက်ရှိများမှရရှိသည့် အော်ဂဲနစ်ပစ္စည်းများကိုလည်း ကျောက်မျက်ရတနာအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၎င်းတို့ကို သွေးဖြတ်ခြင်းနှင့် အရောင်တင်ခြင်းများ ပြုလုပ်လိုက်သောအခါ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းသော အလင်းရောင်နှင့် အရောင်အသွေးများ ထွက်ပေါ်လာကြသည်။
သမိုင်းဦးကာလမှစ၍ လူသားများသည် ကျောက်မျက်ရတနာများကို စတင်အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုခေတ်က ကျောက်မျက်များကို အလှဆင်ရန်ထက် အဆောင်လက်ဖွဲ့ (Amulets) များအဖြစ် ပိုမိုအသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ကျောက်မျက်တစ်ခုစီတွင် ထူးခြားသော တန်ခိုးအာနုဘော်များ ရှိသည်ဟု ယုံကြည်ကြပြီး ဘေးအန္တရာယ်မှ ကာကွယ်ရန်၊ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စေရန်နှင့် နတ်ဆိုးများကို မောင်းထုတ်ရန်အတွက် ခန္ဓာကိုယ်တွင် ဆင်ယင်ခဲ့ကြသည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ကျောက်မျက်ရတနာများသည် အုပ်ချုပ်သူ လူတန်းစားနှင့် မင်းစိုးရာဇာတို့၏ အဆင့်အတန်းကို ဖော်ပြသည့် သင်္ကေတများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ရှေးဟောင်းအီဂျစ်၊ ရောမနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံတို့တွင် ဘုရင်များနှင့် မိဖုရားများသည် အဖိုးတန်ကျောက်မျက်များကို သူတို့၏ သရဖူများ၊ ရာဇပလ္လင်များနှင့် ဝတ်ရုံတော်များတွင် စီခြယ်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ပိုင်ဆိုင်သူ၏ ကြွယ်ဝချမ်းသာမှုနှင့် အာဏာစက်ကို ပြသရာရောက်သည့်အပြင် နိုင်ငံတော်၏ ဂုဏ်ကျက်သရေအဖြစ်လည်း မှတ်ယူခဲ့ကြသည်။
ခေတ်အဆက်ဆက် ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ကျောက်မျက်ရတနာများကို အနုပညာလက်ရာမြောက်စွာ ဖန်တီးဆင်ယင်မှုများ ပိုမိုအားကောင်းလာခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဥရောပ Renaissance ခေတ်မှစ၍ ကျောက်မျက်သွေးသည့် အတတ်ပညာများ တိုးတက်လာပြီး လက်ဝတ်ရတနာ ဒီဇိုင်းများသည် ဖက်ရှင်လောက၏ အဓိကအစိတ်အပိုင်း ဖြစ်လာသည်။ ရင်ထိုး၊ နားတောင်း၊ လက်စွပ်နှင့် ဆွဲကြိုးများကို ပွဲနေပွဲထိုင် ဝတ်ဆင်ခြင်းဖြင့် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ စတိုင်နှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို ဖော်ဆောင်လာကြသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင်မူ ကျောက်မျက်ရတနာများသည် အလှဆင်ရန်သက်သက် မဟုတ်တော့ဘဲ ခိုင်မာသော စီးပွားရေးအရ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု (Investment) တစ်ခုအဖြစ်ပါ အရေးပါလာသည်။ သဘာဝကျောက်မျက်များသည် ကာလကြာရှည်သော်လည်း တန်ဖိုးကျဆင်းသွားခြင်း မရှိဘဲ ပိုမိုတန်ဖိုးတက်လာတတ်သောကြောင့် အမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ငွေကြေးစုဆောင်းခြင်း နည်းလမ်းတစ်ခုအဖြစ် အသုံးပြုကြသည်။ ထို့ပြင် ချစ်သူများအကြား ကတိသစ္စာပြုခြင်းနှင့် မင်္ဂလာပွဲများတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော အမှတ်တရလက်ဆောင်များအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။